Homohuwelijk in de VS, een doorbraak.

Het homohuwelijk in Nederland bestaat al meer dan een decennium en is inmiddels volledig geïntegreerd in de Nederlandse samenleving. Echter, dit is in andere landen niet zo vanzelfsprekend en door homobelangenorganisaties dient er stevig te worden gelobbyd om het huwelijk aldaar open te stellen voor mensen van hetzelfde geslacht. Sprekend voorbeeld van een dergelijk gevecht is het homohuwelijk in de VS. Een korte analyse.

Het homohuwelijk in de VS is aldaar een zeer controversieel onderwerp en het zorgt ook voor verdeeldheid binnen de VS vanwege het feit dat per afzonderlijke staat de mogelijkheid tot een homohuwelijk dient te worden ingevoerd. De staten: Massachusetts, Connecticut, Iowa, Vermont, New Hampshire, New York, Washington, Maine, Rhode Island, Minnesota, Delaware, Maryland en het District of Columbia hebben een wettelijke erkenning van het homohuwelijk. De overige staten erkennen het homohuwelijk niet en een aantal staten kennen een geregistreerd partnerschap of andere regelgeving voor koppels van mensen van hetzelfde geslacht.

Het invoeren van het homohuwelijk is dus in opkomst. Echter, enkele staten willen niet overgaan tot de invoering en gaan zelfs zo ver dat er grondwettelijke bepalingen worden ingevoerd die het homohuwelijk verbieden. Dit staat haaks op de Amerikaanse Grondwet die oneerlijke behandeling verbiedt. Vrijheid is sterk verankerd in de Amerikaanse cultuur.

In de VS dient op federaal niveau per staat het homohuwelijk te worden ingevoerd. Deze werden vervolgens de afgelopen jaren ook ingevoerd en de gay stellen traden in het huwelijk. Echter, de Defense of Marriage Act (DOMA) gooide roet in het eten. Deze door president Clinton ingevoerde wet ter bescherming van het huwelijk sloot partners in een homohuwelijk uit van een veelheid van federale regelingen, er zijn er meer dan duizend in de VS. De DOMA gaat zelf zo ver dat deze partners afkomstig uit andere staten van (sociale) rechten uitsluit terwijl in die andere staat het homohuwelijk simpelweg is toegestaan. Door een homohuwelijk aan te gaan worden de partners dus als gevolg van de DOMA van allerlei rechten uitgesloten. Daarnaast geeft de DOMA federale staten het recht om homohuwelijken of geregistreerd partnerschappen uit andere deelstaten of landen niet te erkennen. Federale wetgevingen onderling bosten aldus met elkaar en bovendien botst het ook met een van de meest fundamentele rechten van de mens, namelijk het recht op gelijkheid.

Ter illustratie twee voorbeelden. Uitkeringen voor nabestaanden worden aan nabestaanden uit een homohuwelijk niet toegekend terwijl deze uitkeringen wel worden toegekend aan nabestaande uit een heterohuwelijk. Tegemoetkomingen in zorgkosten worden door de Amerikaanse overheid ook niet toegekend aan partners in een homohuwelijk terwijl dit wel het geval is bij partners in een heterohuwelijk.

Voormelde rechtsongelijkheid is in de zaak “ United States versus Windsor” door het Hooggerechtshof in Washington opgeheven. De opperrechters hebben ( het belangrijkste gedeelte van ) de DOMA in strijd geacht met de Grondwet.  De uitsluitingen van de DOMA in verband met het homohuwelijk worden aldus van tafel geveegd. Een gevolg daarvan is dat federale overheden homohuwelijken gelijkwaardig aan heterohuwelijken moeten beschouwen en behandelen.

De wet was volgens het Hof  een “ aantasting van het fundamentele recht op gelijkheid en gelijke behandeling”. Opperrechter Kennedy betoogde: “ de constitutie belooft vrijheid en gelijkheid voor allen. Dat betekent dat de overheid de burgers niet mag verdelen naar ros of seksuele geaardheid”.

Getrouwde homostellen krijgen in de VS aldus toegang tot allerlei sociale rechten als het homohuwelijk in die staat is erkend. In de overige staten waar het homohuwelijk nog niet is erkend zal de komende jaren een felle strijd moeten worden gevoerd om het alsnog ingevoerd te krijgen. De strijd voor gelijke rechten is helaas nog niet gestreden.

Als laatste dient nog te worden opgemerkt dat op dezelfde dag als de zaak “ United States vs Windsor “ het Hooggerechtshof ook uitspraak heeft gedaan in de zogeheten zaak “ Proposition 8”. Het verbod op het homohuwelijk in de staat Californië is daarmee van de baan.  Daarover wordt in een aparte blog aandacht besteed.

Gaylegal volgt deze ontwikkeling met interesse en kijkt met veel belangstelling uit naar de uiteindelijke invoering van het homohuwelijk in alle staten zodat alle Amerikanen kunnen zeggen dat zij in het huwelijk kunnen treden. Indien u naar aanleiding van dit bericht nog vragen heeft kunt u contact opnemen met mr. Gerald Janssen op 020-5400170 of mailen naar info@gaylegal.nl.